CITY
อนุสรณ์สถานการเมืองที่ไม่ต้อง ‘ถอน’ ก็ยังจำกันได้
อนุสรณ์สถานการเมืองที่ไม่ต้อง ‘ถอน’ ก็ยังจำกันได้
เพราะบางครั้ง ความทรงจำก็ยืนยงคงตัวกว่าวัตถุ

ชั่วโมงนี้ ประเด็น ‘หมุดคณะราษฎร์’ ที่ถูกสับเปลี่ยนกลายเป็นหมุด ‘ประชาฟ้าหน้าใส’ กำลังเป็นที่ถกเถียงกันราวกับไฟลามทุ่ง ตั้งแต่ใครเป็นคนเอาไป เอาไปไหน ใครเป็นคนสั่งเปลี่ยน แล้วทำไมต้องเป็นประชาฟ้าหน้าใส อื่นๆ อีกมากมายสารพันคำถามที่หลายคนอยากจะได้คำตอบท่ามกลางเสียงผินแผ่วของลมพัดผ่าน และไม่มีทีท่าว่าจะเลิกราสร่างซาไปได้ง่ายๆ เช่นเดียวกับอนุสรณ์สถาน ‘การเมือง’ ที่ยืนยงคงกระพันท้ากาลเวลา ไม่ใช่ด้วยลักษณะทางวัตถุ แต่เป็นเหตุการณ์ และความหมายที่อยู่เบื้องหลังมัน ที่ยังทำให้คนจดจำมาจนถึงทุกวันนี้

 

Place de la Concorde, Paris

จตุรัสสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญของกรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส ที่อยู่ติดกับสวนฤดูร้อน Tuileries Garden ของพระนางแคเธอรีน เดอ เมดิชี และห่างจากพิพิธภัณฑ์ลูว์ฟเพียงสองช่วงตึกแห่งนี้ แม้จะคลาคร่ำไปด้วยนักท่องเที่ยวและแผงลอยขายของ แต่สถานที่แห่งนี้ คือจตุรัส ‘ประหาร’ ที่เคยเป็นที่ตั้งของกิโยติน ที่พรรคจาโคแบงสั่งตัดหัวผู้ต่อต้าน เชื้อพระวงศ์ และผู้เห็นต่างทางการเมืองนับพันราย ในศักราชแห่งความสยองขวัญ (Reign of Terror) โดยมีนักกฎหมายหนุ่มหน้าหยก ซางจูส (Saint Just) นักการเมืองคนสำคัญของพรรคเป็นผู้สั่งการ จนได้รับฉายาว่า ‘เทพบุตรแห่งความตาย (Angel of Death)’ เรียกว่าต่อให้ไม่เหลือร่องรอยเดิม แต่สิ่งที่ซ่อนอยู่ในพื้นที่แห่งนี้ คือการนองเลือดอย่างไม่ต้องสงสัย

 

Tiananmen Square, China

‘ธรณีประตูสู่ความสงบชั่วนิรันดร์’ คือความหมายของชื่อจัตุรัสเทียนอันเหมิน อีกหนึ่งสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญแห่งกรุงปักกิ่ง ประเทศจีน (ที่ถ้าไปเที่ยวกับทัวร์แล้วล่ะก็ ต้องไปชนิดเรียกว่าโปรแกรมบังคับ) ที่ต้อนรับนักท่องเที่ยวจำนวนหลายแสนคนต่อปี (จนถึงภาพวิ่งจ็อกกิ้งของมาร์ค ซัคเคอร์เบิร์ก เจ้าของ Facebook ที่พยายามจีบมังกรใหญ่เต็มที่) แต่ลานสวรรค์หน้าพระราชวังต้องห้ามแห่งนี้ ก็เป็นประตูแห่งความขัดแย้งจากการลุกฮือทางการเมืองมาอย่างยาวนาน ตั้งแต่การลุกฮือล้มล้างราชวงศ์ชิงของจักรพรรดิปูยีในช่วงต้นศตวรรษที่ 20 จนถึงการกวาดล้างกลุ่มผู้เรียกร้องประชาธิปไตยในเหตุการสังหารหมู่จัตุรัสเทียนอันเหมินปี 1989 ในศักราชการปกครองของเติ้งเสี่ยวผิง อันเป็นเหตุการณ์กวาดล้างครั้งใหญ่อีกครั้งของประเทศจีนที่ยากจะลืม

 

Memorial to the Murdered Jews of Europe, Germany

ประเทศเยอรมนี อีกหนึ่งประเทศที่มีความเข้มข้นของประวัติศาสตร์การเมืองในรอบหลายศตวรรษที่ผ่านมา (ตั้งแต่การเป็นศูนย์กลางของอาณาจักร Holy Roman Empire มาจนถึงการผนวกรวมเข้ากับราชวงศ์ Habsburg ของออสเตรีย) แต่ไม่มีสิ่งไหนที่จะต้องถูกจดจำเท่ากับวีรกรรมสังหารหมู่ของพรรคนาซีในสงครามโลกครั้งที่สอง ที่ฮิตเลอร์กับกองทหาร SS ได้กวาดต้อนชาวยิวนับล้านไป ‘รมแก๊ส’ ซึ่งรอยด่างทางประวัติศาสตร์นี้ ต้องใช้เวลาเกือบหกสิบปี ที่เยอรมนีจะทำการยอมรับสมานฉันท์ผ่านอนุสรณ์สถาน Memorial to the Murdered Jews of Europe ที่ออกแบบโดย Peter Eisenman สถาปนิกชื่อดังและเปิดให้เข้าชมในปี 2005 เรียกว่าต่อให้ยาวนานนับสิบๆ ปี แต่ทุกสิ่งก็ยังคงร่องรอยเอาไว้รอคอยเวลาที่จะกลับมาให้เราเรียนรู้ทำความเข้าใจแต่เพียงเท่านั้น

 

Hiroshima Peace Memorial, Japan

เราไม่อาจปฏิเสธถึงผลร้ายจากนโยบายญี่ปุ่นคลั่งชาติจากการนำของนายพลโตโจในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง ที่ไปกระตุกเส้นสหรัฐอเมริกาในอ่าวเพิร์ลฮาร์เบอร์ ที่ถูกตอบโต้ด้วยสองระเบิดปรมาณูที่นางาซากิและฮิโรชิม่า ที่เป็นการบังคับองค์จักรพรรดิฮิโรฮิโตะให้ลงปรมาภิไธยยอมแพ้อย่างไม่มีแม้แต่เงื่อนไข และอนุสรณ์สถานอย่าง Hiroshima Peace Memorial แห่งนี้ ก็คือหนึ่งในสิ่งที่หลงเหลือจากความหายนะนั้น จากอาคารพิพิธภัณฑ์โดมทรงโมเดิร์นที่ถูกสร้างโดย Jan Letzel สถาปนิกชาวเช็คในช่วงก่อนสงคราม กลายเป็นเพียงซากอาคารที่รอดพ้นจากระเบิดปรมาณู ซึ่งองค์การยูเนสโกได้ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกในปี 1996 เพื่อเป็นเครื่องเตือนใจถึงภัยร้ายของความขัดแย้งแห่งสงครามสืบไป

 

War Memorial of Korea, South Korea

เชื่อว่าคนไทยคงเดินทางไปเที่ยวเกาหลีใต้กันจนเป็นเรื่องที่คุ้นเคยกันไปแล้ว แต่ครั้งหน้า ถ้ามีโอกาส อยากให้คุณได้ลองไปเยี่ยมชม War Memorial of Korea ในย่านยงซังดง (Yongsan-Dong) กรุงโซลกันสักครั้ง เพราะพิพิธภัณฑ์แห่งนี้ ได้บรรจุหลักฐานและข้อมูลของการต่อสู้ในสงครามคาบสมุทรเกาหลีที่ใหญ่ที่สุด ด้วยจำนวนสิ่งของกว่า 13000 ชิ้น ในพื้นที่กว่า 20000 ตารางเมตร และก่อตั้งมาอย่างยาวนานตั้งแต่ปี 1993 แน่นอนว่ามันอาจจะเป็นพิพิธภัณฑ์สงครามใน ‘มุมมอง’ ของคนเกาหลีใต้ (ก็ถ้าเป็นของเกาหลีเหนือน่าจะยากหน่อย…) แต่ก็เป็นข้อเตือนใจว่า กว่าที่เกาหลีจะรุ่งเรืองส่งออกวัฒนธรรมอย่างในปัจจุบัน พวกเขาต้องแลกชีวิตไปกับอุดมการณ์ต่างๆ มามากน้อยเพียงใด

 

ที่กล่าวไปทั้งหมด เป็นเพียงส่วนหนึ่งของอนุสรณ์สถานทางการเมืองที่โดดเด่นของโลกใบนี้ มันอาจจะไม่ใช่ทั้งหมด แต่ก็เป็นเครื่องยืนยันที่ชัดเจนว่า สิ่งที่จะทำให้อนุสรณ์มีความสำคัญ หาใช่การคงอยู่ของตัว ‘วัตถุ’ แต่เป็น ‘ประวัติศาสตร์’ ที่จะถูกรับรู้และส่งมอบต่อไป ที่ทำให้มันยังทรงคุณค่า โดยไม่เกี่ยงว่ามันจะถูกถอนไปตอนไหน หรือถูกถอนโดยใครก็ตาม…

89,427
Views
อนุสรณ์สถานการเมือง+ที่ไม่ต้อง+‘ถอน’+ก็ยังจำกันได้+
NEXT CONTENT »
Wood Pavilion
  Wood Pavilion  China   แม้ว่าภาพจำของประเทศจีนกับงานสถาปัตยกรรมสมัยใหม่จะเด่นไปในทาง ‘อลังการศิลป์’ เป็นส่วนมาก แต่ก็ยังคงมีพื้นที่สำหรับความเรียบง่ายที่ซุกซ่อนความซับซ้อนเอาไว้ข้างใน ดังเช่น Wood Pavilion อาคารสำนักงานนิคมอุตสาหกรรมแห่งเมืองเซี่ยงไฮ้ ที่ FMD Arch..
READ CONTENT
Box of Tricks
  Box of Tricks England  มันไม่เป็นการง่ายเลย ที่อาคารและงานสถาปัตยกรรมสาย ‘บ้านและที่อยู่อาศัย’ จะขึ้นมาคว้ารางวัลอันทรงเกียรติอย่าง RIBA Prizes ของสายสถาปัตย์ได้ แต่ดูเหมือนว่า Box of Tricks ผลงานการฟีเจอริ่งรวมของเหล่าสถาปนิกชั้นนำอย่าง Richard Murphy Architects ที่ได้แรงบันดาล..
READ CONTENT
B.Amsterdam
   B.Amsterdam  The Netherland  การท้าทายขีดจำกัดของงานออกแบบคือหัวใจหลักของวิชาชีพสถาปัตยกรรม แต่กับตึกเก่านอกเมืองขนาด 18000 ตารางเมตร ถูกทิ้งร้างไว้นอกเมืองอัมสเตอร์ดัม ประเทศเนเธอร์แลนด์ และอยู่ในสภาพที่ใครเห็นก็ส่ายหน้ากว่า 11 ปี นี่ไม่ใช่แค่โจทย์ที่ยาก แต่ ‘อภิมหายาก&rsq..
READ CONTENT
CITY
ATTRACTION
GREEN SPACE
URBAN STORY
CITY MOVEMENT
LOOK AROUND
 CONTACT
 FOLLOW US